‘अपांगताका विषय सम्बोधन गर्न रणनीति योजना जरुरी’

2 महीना पहिले प्रकाशित

Smrititimes

काठमाडौं, फागुन १७ : अपांगता भएका महिलाको अधिकार र संरक्षणका सवाललाई सम्बन्धित निकायले रणनीतिक योजनासहित सम्बोधन गर्नुपर्नेमा सरोकारवाला पक्षले जोड दिएका छन्। 
    
राष्ट्रिय महिला आयोगले आयोजना गरेको ‘अपांगता भएका महिलाको अधिकार र सरंक्षणका विषयमा सरोकारवाला निकायसँग अन्तर्क्रिया’मा सरकारी तथा गैरसरकारी निकायका प्रतिनिधिले कानुनी व्यवस्थाअनुरुप कार्यान्वयन पक्षलाई सुदृढ बनाउन योजनाबद्ध रूपमा अघि बढ्न सुझाव दिएका हुन्।

प्रतिनिधिसभा, महिला तथा सामाजिक मामिला समितिका सभापति किरणकुमार शाहीले अपांगता भएका व्यक्तिको हक, अधिकार संरक्षण गर्न सरकारले ल्याएको नीति चुनौतीको रुपमा खडा भएको औँल्याइन्। 'अपांगता भएका व्यक्तिको हक, अधिकार सुनिश्चित सम्बन्धमा नीतिगत समस्या खड्किएकामा हामीलाई सुझाव दिनुस्। यसलाई समेट्न समिति प्रतिबद्ध छ', उनले भने, 'स्थानीय तहमा अपांगता भएका व्यक्तिको सुनिश्चितता गर्न सकेमा मात्र यी आवाजको प्रतिनिधित्व सम्बोधन गर्न सकिन्छ।' अपांगता भएका व्यक्तिले हिंसाको प्रतिकार गर्न नसक्दा तुलनात्मकरुपमा धेरै व्यक्ति बढी हिंसाको सिकारमा झेल्नुपरेको उनले औँल्याए।

महिला आयोगका अध्यक्ष कमलाकुमारी पराजुलीले अपांगता भएका व्यक्तिको अधिकार र संरक्षणलाई योजनाबद्धरूपमा सम्बोधन गर्न कार्यविधि बनाउन आयोग तयार रहेको बताइन्। 'अपांगता भएका व्यक्तिको अधिकार तथा संरक्षणका सवाललाई औचित्यतासहित सम्बोधन गर्न योजनाबद्धरुपमा आयोग अघि बढ्न तयार छ', उनले भने, 'आगामी कार्यक्रममा सरकारीसँगै निजी क्षेत्रका सम्बन्धित संस्थालाई सहभागी गराई सुझाव सङ्कलनलाई थप सशक्त बनाई आयोगका सिफारिसलाई सुदढ बनाउन पहल गछौँ', उनले भनिन्।

आयोगका सचिव पार्वती अर्यालले अपांगता भएका व्यक्तिले आफूभित्रको क्षमता पहिचान गरी आफ्नो सङ्कल्पप्रतिको समर्पण गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै अन्तक्र्रियाबाट आएका सुझावलाई  सम्बोधन गर्न आयोग प्रतिबद्ध रहेको बताइन्।

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालका अध्यक्ष देवीदत्त आचार्यले राज्यका सबै निकायमा अपांगता भएका व्यक्तिको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न सकेमा मात्र सम्बन्धित सवाललाई सम्बोधन गर्न सकिने बताए। अपांगता भएका व्यक्तिका व्यक्तिको अधिकार उपभोग गर्न नपाउनु न्यायोचित नरहेको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष आचार्यले सम्बन्धित आयोगले बृहत् अध्ययन गरी सरकारलाई सिफारिस गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

अपांगता भएका महिलाको महासङ्घका अध्यक्ष निर्मला धितालले अधिकारको न्यायमा पहुँच पुर्याउन आयोगले निर्देशिका तथा मापदण्ड तय बनाउनुपर्नेमा आयोगलाई सुझाव दिइन्। महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयका उपसचिव निरा अधिकारीले संवैधानिक निकाय तथा आयोगले सम्बन्धित विषयमा नीतिगत बहस वार्षिकरुपमा गर्न आवश्यक रहेको औँल्याउनुभयो। 

राष्ट्रिय अपांगता महासङ्घ नेपालका कार्यक्रम संयोजक अन्जना श्रेष्ठले यौन तथा लैङ्िगक  हिंसाका सवालमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो। उनले विश्व बैंकको तथ्याङ्कलाई उल्लेख गर्दैै यौन तथा लैंगिक हिंसाको सिकार अन्य महिलाको तुलनामा अपांगता भएका महिला दश गुणा बढी रहेको जानकारी दिइन्। 

राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगका अधिकृत कल्पना नेपाल आचार्यले नेपालमा अपांगता भएका व्यक्तिका मौजुदा कानुनी र अबका दिनमा गर्नुपर्ने सुधारका सम्बन्धमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै कानुनी व्यवस्था सुदृढ रहे पनि कार्यान्वयनको पक्ष अपेक्षाअनुरुप हुन नसकेको उल्लेख गरिन्।

कार्यक्रममा सरोकारवाला पक्षले आयोगले अपांगता भएका व्यक्तिको हक, अधिकार संरक्षणका सवाललाई प्रभावकारी बनाउन विगतका कार्यक्रमका सुझाव कार्यान्वयनको अवस्था स्पष्ट गरी समीक्षा गर्नुपर्ने, अपनत्व हुनेगरी काम गर्नुपर्ने, रोजगारीको मूलप्रवाहमा लैजानुपर्ने, अपांगता भएका महिलाभित्रको कला, क्षमता पहिचान गरी अधिकारका पक्षमा दृढ हुनुपर्ने, न्यायिक पहुँच अभिवृद्धि गर्नुपर्नेलगायतका विषय उठान गरेका थिए। 

साभार : काठमाडौं प्रेस

12 comments
सुरु भयो सुदर्शनको 'रावायण', पल दोहोरो भूमिकामा

काठमाडौं ,वैशाख ११ गते । निर्देशक सुदर्शन थापाले ‘रावायण’को छायांकन सुरु गरेका छन् । जनकपुरधामको जानकी ..

12 घन्टा पहिले

सुरु भयो सुदर्शनको 'रावायण', पल दोहोरो भूमिकामा

काठमाडौं ,वैशाख ११ गते । निर्देशक सुदर्शन थापाले ‘रावायण’को छायांकन सुरु गरेका छन् । जनकपुरधामको जानकी ..

12 घन्टा पहिले

आज १८ औँ लोकतन्त्र दिवस

काठमाडौं, वैशाख ११ : आज १८ औँ लोकतन्त्र दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । २०६३ वैशाख ११ गते तत्कालीन राजा ज्ञ..

13 घन्टा पहिले

मदन भण्डारीको हत्यारा पत्ता लगाउन नसक्नुको कारण खोज्न ए..

काठमाडाैं, वैशाख ९ :  नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले मदन भण्डारीको हत्यारा पत्ता लगाउन नसक्नुको ..

1 दिन पहिले

कतारका राजा नेपाल आइपुग्ने दिन भाेलि सरकारले दियाे सार्..

काठमाडौं, वैशाख १० : कतारका राजा शेख तमिम बिन हमाद अल थानी भोलि (मंगलबार) नेपाल भ्रमणमा आउँदैछन्। त्यसकारण भा..

1 दिन पहिले

हात्तीपाइले राेग विरूद्धकाे औषधि बैशाख १६ देखि ३० गते सम..

दिपेश मल्लिकजनकपुरधाम, वैशाख ९ गते । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिको आयोजनामा राष्ट्रिय हातिपाइले रोग निवारण सम्बन..

2 दिन पहिले

आज १८ औँ लोकतन्त्र दिवस

काठमाडौं, वैशाख ११ : आज १८ औँ लोकतन्त्र दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । २०६३ वैशाख ११ गते तत्कालीन राजा ज्ञ..

13 घन्टा पहिले

मदन भण्डारीको हत्यारा पत्ता लगाउन नसक्नुको कारण खोज्न ए..

काठमाडाैं, वैशाख ९ :  नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले मदन भण्डारीको हत्यारा पत्ता लगाउन नसक्नुको ..

1 दिन पहिले

कतारका राजा नेपाल आइपुग्ने दिन भाेलि सरकारले दियाे सार्..

काठमाडौं, वैशाख १० : कतारका राजा शेख तमिम बिन हमाद अल थानी भोलि (मंगलबार) नेपाल भ्रमणमा आउँदैछन्। त्यसकारण भा..

1 दिन पहिले

पत्रकारिता जगत राज्यको तेस्रो आँखा हो : मन्त्री चौधरी

काठमाडौं, वैशाख ९ : महिला बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिकमन्त्री भगवती चौधरीले पत्रकारिता जगत राज्यको तेस्रो आँखा भ..

2 दिन पहिले

गगन थापाको उद्घोष- एमाले र माओवादीको गठबन्धन माघ कट्दैन

काठमाडौं ,वैशाख ८ गते ।  नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापाले एमाले-माओवादीको गठबन्धन आगामी माघ महिना नकट..

3 दिन पहिले

गठबन्धनभित्र अरुले निर्णय गरेर पालन गर्न निर्देशन दिने ..

काठमाडौं ,वैशाख ८ गते । नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधव कुमार नेपालले सत्ता गठबन्धनभित्र अरुले निर्णय गर..

3 दिन पहिले

मधेश प्रदेशसभा बैठक अवरुद्ध, सत्तारुढ र प्रतिपक्षी सांस..

जनकपुरधाम ,वैशाख ४ गते । मुख्यमन्त्री सरोजकुमार यादवले विश्वासको मत लिन डाकिएको मधेश प्रदेशसभा बैठकमा सत्ता..

आज राम नवमी, भगवान् श्रीरामको पूजा आराधना गरी मनाइँदै

काठमाडौँ ,वैशाख ५ गते । आज रामनवमी पर्व मनाइँदैछ । हिन्दू धर्मावलम्बीले श्रद्धापूर्वक रामको पूजा गरेर यो पर्..

श्रममन्त्रीले गरे पूर्वमन्त्री भण्डारीका तीन निर्णय खा..

काठमाडाैं, चैत ६ : श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री डोलप्रसाद अर्यालले पूर्व प्रस्थान अभिमुखीकरण तालिम..

नेपाल शिक्षक महासंघ धनुषाकाे प्रथम अधिवेशनले यादवकाे न..

दिपेश मल्लिक  जनकपुरधाम, वैशाख ६ गते ।  शिक्षकहरुको छाता संगठनको रुपमा रहेको नेपाल शिक्षक महासंघ धनुषाको प्रथ..