मधेसमे जलवायु संकटके प्रभाव आदिवासी आ अपाङ्ग समुदायपर अत्यधिक
10 महीना पहिले प्रकाशित
Smrititimes
जनकपुरधाम, ७ पुस ।
मधेस प्रदेशमे जलवायु परिवर्तनके असर सबसँ बेसी दलित, आदिवासी–जनजाति आ अपाङ्गता भेल व्यक्तिसभपर परैत अछि, ई दाबी कएल गेल अछि ।
जनकपुरधाममे सोमदिन मधेसी आदिवासी जनजाति अपाङ्ग महिला संघ नेपाल आ अपाङ्ग समाज जनकपुरके आयोजनामे तथा इन्सेक आ कायापलटके सहकार्यसँ आयोजित कार्यक्रममे “मधेस प्रदेशमे जलवायु परिवर्तनके असर आदिवासी आ अपाङ्गता भेल व्यक्तिसभ” विषयपर भेल अन्तरक्रिया कार्यक्रममे सहभागी वक्तासभ कहलनि जे बढ़ैत तापक्रम, अनियमित वर्षा, बाढÞि, डुबान आ खडेरी जेकाँ समस्यासँ जनजीवन प्रभावित होइत जा रहल अछि आ एकर सबसँ पैघ मार सामाजिक रूपसँ पछाडि पारल गेल समुदायपर परैत अछि ।
अन्तरक्रियामे प्रस्तुत प्रतिवेदन अनुसार नेपालमे कुल जनसंख्याके २.२ प्रतिशत अर्थात् करीब साढ़े छह लाख व्यक्ति कोनो ने कोनो प्रकारके अपाङ्गतासँ जीवन बिताइ रहल छथि । अपाङ्गता समावेशीकरण सम्बन्धी विज्ञ कृष्ण गहतराज कहलनि जे अपाङ्गता भेल व्यक्तिप्रति एखनहुँ सामाजिक, सांस्कृतिक आ मूल्य–मान्यताविरुद्ध व्यवहार होइत रहल अछि । हुनकर अनुसार विश्वभरमे करीब आठ अर्ब अपाङ्गता भेल व्यक्ति विभिन्न रूपमे राज्य, समाज आ जलवायु परिवर्तनके असर सँ उत्पीडित छथि । राज्य एखनधरि हुनकर लेल लक्षित स्पष्ट नीति आ कार्यक्रम नहि लाने के आरोप सेहो हुनकर द्वारा लगाओल गेल ।
प्रतिवेदनमे कहल गेल अछि जे मधेस प्रदेशके पैघ जनसंख्या कृषि आ प्राकृतिक स्रोतपर निर्भर अछि, मुदा पछिल्ला वर्षसभमे मौसमके ढाँचा असन्तुलित भेला सँ बाली उत्पादन घटल अछि, पानीके स्रोत सुखैत जा रहल अछि आ जीविकोपार्जन संकटमे परैत जा रहल अछि । एकर प्रत्यक्ष असर परम्परागत रूपसँ खेतीपाती आ प्राकृतिक स्रोतपर आधारित जीवनयापन करैत आएल आदिवासी समुदायपर पड़ल अछि ।
जलवायुजन्य विपद्के समय अपाङ्गता भेल व्यक्ति दोहोरो जोखिममे पड़ैत छथि, ई सेहो प्रतिवेदनमे औंल्याओल गेल अछि । बाढÞि, डुबान अथवा अत्यधिक गर्मीके समय सुरक्षित स्थानधरि पहुँचल कठिन होनाइ, चेतावनी सूचना पहुँचयोग्य नहि होनाइ तथा आपतकालीन पूर्वाधार अपाङ्गमैत्री नहि होनाइ सँ ओ सभ आरो असुरक्षित भ’ जाइत छथि ।
अन्तरक्रिया कार्यक्रममे मधेस प्रदेश सरकार अन्तर्गत खेलकुद तथा समाज कल्याण मन्त्रालयकी सामाजिक शाखा प्रमुख निर्मला मिश्र राजनीतिक अस्थिरताके कारण काजकाज प्रभावित होइत रहल अछि कहलनि आ अपन तरफसँ सम्भव विषय मन्त्रालयमे उठाके नीति आ कार्यक्रम निर्माणमे पहल करबाक प्रतिबद्धता व्यक्त कएलनि ।
एही तरह मन्त्रालयके खेलकुद तथा युवा शाखा प्रमुख पर्शुराम कार्की वन–जंगल आ नदी–नालाके छेउछाउ बसैत समुदाय लेल जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी पूर्वसूचना आ व्यवस्थापन करब राज्यके दायित्व अछि कहलनि ।
मिडिया काउन्सिलके पूर्व अध्यक्ष कैलास दास मधेस प्रदेशमे अपाङ्गता भेल व्यक्ति आ आदिवासी–जनजातिके यथार्थ तथ्यांक नहि होनाइ दुःखद विषय अछि कहलनि । जलवायु परिवर्तनके मध्यनजर करैत एहन समुदाय लेल छुट्टै नीति, कार्यक्रम आ बजेट सुनिश्चित करबाक आवश्यकता पर जोर देलनि ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्रके प्रदेश संयोजक राजु पासमान जलवायु परिवर्तनके असर अपाङ्गता भेल व्यक्ति आ आदिवासी समुदायपर प्रत्यक्ष रूपसँ परैत अछि कहलनि आ एकर सामना करबाक लेल संघ, प्रदेश आ स्थानीय तहके सरकारसभके साझा जिम्मेवारी लेबाक आवश्यकता बतौलनि ।
अपाङ्ग समाज जनकपुरक अध्यक्ष शत्रुधनलाल कर्णके अध्यक्षतामे सम्पन्न कार्यक्रममे राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ मधेश प्रदेशक अध्यक्ष किरण पासमान ,महिला अधिकारकर्मी जमुना भुजेल, कोक्यापके अर्जुन साह, कायापलटके दिवाकर उप्रेति लगायत अन्य वक्तासभ अपन–अपन धारणा राखलनि ।
ग्रामीण महिला किसानको सशक्तीकरण र सम्मान बढाउन जोड
जनकपुरधामअसोज २६ गते । मधेश प्रदेशमा ग्रामीण महिला किसानको आर्थिक सशक्तीकरण, नेतृत्व विकास, जलवायु उत्थानशील कृà..
23 घन्टा पहिले
ग्रामीण महिला किसानको सशक्तीकरण र सम्मान बढाउन जोड
जनकपुरधामअसोज २६ गते । मधेश प्रदेशमा ग्रामीण महिला किसानको आर्थिक सशक्तीकरण, नेतृत्व विकास, जलवायु उत्थानशील कृà..
23 घन्टा पहिले
रौतहटका तीन स्थानीय तहमा विपद् जोखिम सञ्चार योजना निर्मà..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । विपद् जोखिम न्यूनीकरण, पूर्वतयारी तथा प्रभावकारी सूचना प्रवाहलाई सुदृढ बनाउने उद्देश्यà..
23 घन्टा पहिले
एम्नेस्टी इन्टरनेशनल जनकपुरधामको बैठक सम्पन्न, मानव अधà¤..
जनकपुरधाम, असोज २६ गते । एम्नेस्टी इन्टरनेशनल नेपाल, जनकपुरधाम युवा समूह–५७ को बैठक विभिन्न महत्वपूर्ण निर्णय à¤..
23 घन्टा पहिले
जानकी महिला जागरण समाजद्वारा ओरेक धनुषाको सुरक्षा आवासà¤..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । जानकी महिला जागरण समाजले ओरेक धनुषाको सुरक्षा आवासमा आश्रय लिइरहेका हिंसा प्रभावित महिलà..
23 घन्टा पहिले
जनकपुरमा ध्वनि प्रदूषण गर्ने २४ मोटरसाइकल प्रहरी नियन्à¤..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । चाडपर्वलाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको सुरक्षा अभियानअन्तर्गत धनुषा प्रहरीले जनकपुरधामकà..
23 घन्टा पहिले
आगामी २५ वर्षमा मधेशको जनसंख्या ८२ लाख पुग्ने अनुमान, शिà¤..
जनकपुरधाम असोज १५ गते । मधेश प्रदेशमा बदलिँदो जनसांख्यिकी र त्यसबाट सिर्जना हुने सम्भावना तथा चुनौतीबारे छलफल ग..
12 दिन पहिले
रूपान्तरणकारी राजनीतिक नेतृत्व तथा निर्वाचन तयारीसम्बà..
जनकपुरधाम असोज ८ गते । महिला राजनीतिक सहभागिता तथा नेतृत्व विकासलाई प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले सञ्चालित पाँच à¤..
19 दिन पहिले
सार्वजनिक शिक्षा सुधारमा सहकार्य र जवाफदेहितामा जोड
जनकपुरधाम, असोज ७ गते । सार्वजनिक शिक्षालाई गुणस्तरीय, समावेशी, पारदर्शी र जवाफदेही बनाउन सरकार, विद्यालय, शिक्षक..
20 दिन पहिले
मधेशमै छपाई भयो स्मार्ट लाइसेन्स, मन्त्री थापाले गरिन हस..
जनकपुरधाम असोज ७ गते । मधेश प्रदेश सरकारले सवारी चालक अनुमतिपत्र (स्मार्ट लाइसेन्स) वितरण सुरु गरेको छ। श्रम तथा à¤..
20 दिन पहिले
स्वास्थ्य क्षेत्रका समस्या समाधान गर्न स्वास्थ्य सचिवल..
जनकपुरधाम भदौँ ३० गते । मधेस प्रदेशको स्वास्थ्य क्षेत्रमा देखिएका विकृति, लापरवाही, अनियमितता तथा सेवाग्राहीका à..
28 दिन पहिले
सीप विकास र रोजगारीलाई जोड्ने एकीकृत नीति आवश्यक ः मधेश à¤..
जनकपुरधाम भदौँ १६ गते । किशोर–किशोरी, युवा तथा उनीहरूका अभिभावकलाई सीप विकाससँग जोड्दै ‘काम गर्दै सिक्ने’ अ..
1 महीना पहिले
जानकी महिला जागरण समाजद्वारा ओरेक धनुषाको सुरक्षा आवासà¤..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । जानकी महिला जागरण समाजले ओरेक धनुषाको सुरक्षा आवासमा आश्रय लिइरहेका हिंसा प्रभावित महिलà..
जनकपुरमा ध्वनि प्रदूषण गर्ने २४ मोटरसाइकल प्रहरी नियन्à¤..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । चाडपर्वलाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको सुरक्षा अभियानअन्तर्गत धनुषा प्रहरीले जनकपुरधामकà..
रौतहटका तीन स्थानीय तहमा विपद् जोखिम सञ्चार योजना निर्मà..
जनकपुरधाम असोज २६ गते । विपद् जोखिम न्यूनीकरण, पूर्वतयारी तथा प्रभावकारी सूचना प्रवाहलाई सुदृढ बनाउने उद्देश्यà..
ग्रामीण महिला किसानको सशक्तीकरण र सम्मान बढाउन जोड
जनकपुरधामअसोज २६ गते । मधेश प्रदेशमा ग्रामीण महिला किसानको आर्थिक सशक्तीकरण, नेतृत्व विकास, जलवायु उत्थानशील कृà..