मधेसमे जलवायु संकटके प्रभाव आदिवासी आ अपाङ्ग समुदायपर अत्यधिक

2 महीना पहिले प्रकाशित

Smrititimes

 

जनकपुरधाम, ७ पुस ।
मधेस प्रदेशमे जलवायु परिवर्तनके असर सबसँ बेसी दलित, आदिवासी–जनजाति आ अपाङ्गता भेल व्यक्तिसभपर परैत अछि, ई दाबी कएल गेल अछि ।

जनकपुरधाममे सोमदिन मधेसी आदिवासी जनजाति अपाङ्ग महिला संघ नेपाल आ अपाङ्ग समाज जनकपुरके आयोजनामे तथा इन्सेक आ कायापलटके सहकार्यसँ आयोजित कार्यक्रममे “मधेस प्रदेशमे जलवायु परिवर्तनके असर आदिवासी आ अपाङ्गता भेल व्यक्तिसभ” विषयपर भेल अन्तरक्रिया कार्यक्रममे सहभागी वक्तासभ कहलनि जे बढ़ैत तापक्रम, अनियमित वर्षा, बाढÞि, डुबान आ खडेरी जेकाँ समस्यासँ जनजीवन प्रभावित होइत जा रहल अछि आ एकर सबसँ पैघ मार सामाजिक रूपसँ पछाडि पारल गेल समुदायपर परैत अछि ।

अन्तरक्रियामे प्रस्तुत प्रतिवेदन अनुसार नेपालमे कुल जनसंख्याके २.२ प्रतिशत अर्थात् करीब साढ़े छह लाख व्यक्ति कोनो ने कोनो प्रकारके अपाङ्गतासँ जीवन बिताइ रहल छथि । अपाङ्गता समावेशीकरण सम्बन्धी विज्ञ कृष्ण गहतराज कहलनि जे अपाङ्गता भेल व्यक्तिप्रति एखनहुँ सामाजिक, सांस्कृतिक आ मूल्य–मान्यताविरुद्ध व्यवहार होइत रहल अछि । हुनकर अनुसार विश्वभरमे करीब आठ अर्ब अपाङ्गता भेल व्यक्ति विभिन्न रूपमे राज्य, समाज आ जलवायु परिवर्तनके असर सँ उत्पीडित छथि । राज्य एखनधरि हुनकर लेल लक्षित स्पष्ट नीति आ कार्यक्रम नहि लाने के आरोप सेहो हुनकर द्वारा लगाओल गेल ।

प्रतिवेदनमे कहल गेल अछि जे मधेस प्रदेशके पैघ जनसंख्या कृषि आ प्राकृतिक स्रोतपर निर्भर अछि, मुदा पछिल्ला वर्षसभमे मौसमके ढाँचा असन्तुलित भेला सँ बाली उत्पादन घटल अछि, पानीके स्रोत सुखैत जा रहल अछि आ जीविकोपार्जन संकटमे परैत जा रहल अछि । एकर प्रत्यक्ष असर परम्परागत रूपसँ खेतीपाती आ प्राकृतिक स्रोतपर आधारित जीवनयापन करैत आएल आदिवासी समुदायपर पड़ल अछि ।

जलवायुजन्य विपद्के समय अपाङ्गता भेल व्यक्ति दोहोरो जोखिममे पड़ैत छथि, ई सेहो प्रतिवेदनमे औंल्याओल गेल अछि । बाढÞि, डुबान अथवा अत्यधिक गर्मीके समय सुरक्षित स्थानधरि पहुँचल कठिन होनाइ, चेतावनी सूचना पहुँचयोग्य नहि होनाइ तथा आपतकालीन पूर्वाधार अपाङ्गमैत्री नहि होनाइ सँ ओ सभ आरो असुरक्षित भ’ जाइत छथि ।

अन्तरक्रिया कार्यक्रममे मधेस प्रदेश सरकार अन्तर्गत खेलकुद तथा समाज कल्याण मन्त्रालयकी सामाजिक शाखा प्रमुख निर्मला मिश्र राजनीतिक अस्थिरताके कारण काजकाज प्रभावित होइत रहल अछि कहलनि आ अपन तरफसँ सम्भव विषय मन्त्रालयमे उठाके नीति आ कार्यक्रम निर्माणमे पहल करबाक प्रतिबद्धता व्यक्त कएलनि ।

एही तरह मन्त्रालयके खेलकुद तथा युवा शाखा प्रमुख पर्शुराम कार्की वन–जंगल आ नदी–नालाके छेउछाउ बसैत समुदाय लेल जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी पूर्वसूचना आ व्यवस्थापन करब राज्यके दायित्व अछि कहलनि ।

मिडिया काउन्सिलके पूर्व अध्यक्ष कैलास दास मधेस प्रदेशमे अपाङ्गता भेल व्यक्ति आ आदिवासी–जनजातिके यथार्थ तथ्यांक नहि होनाइ दुःखद विषय अछि कहलनि । जलवायु परिवर्तनके मध्यनजर करैत एहन समुदाय लेल छुट्टै नीति, कार्यक्रम आ बजेट सुनिश्चित करबाक आवश्यकता पर जोर देलनि ।

अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्रके प्रदेश संयोजक राजु पासमान जलवायु परिवर्तनके असर अपाङ्गता भेल व्यक्ति आ आदिवासी समुदायपर प्रत्यक्ष रूपसँ परैत अछि कहलनि आ एकर सामना करबाक लेल संघ, प्रदेश आ स्थानीय तहके सरकारसभके साझा जिम्मेवारी लेबाक आवश्यकता बतौलनि ।

अपाङ्ग समाज जनकपुरक अध्यक्ष शत्रुधनलाल कर्णके अध्यक्षतामे सम्पन्न कार्यक्रममे राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ मधेश प्रदेशक अध्यक्ष किरण पासमान ,महिला अधिकारकर्मी जमुना भुजेल, कोक्यापके अर्जुन साह, कायापलटके दिवाकर उप्रेति लगायत अन्य वक्तासभ अपन–अपन धारणा राखलनि ।

12 comments
प्रहरीक निर्वाचन सुरक्षाः मधेशमे अनुगमन आ समन्वयके लेल ..

  माघ २५ गतेजनकपुरधाम । अगामी फागुन २१ गते सम्पन्न होयवाला प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनक लेल मधेश प्रदेशक संवे..

14 घन्टा पहिले

प्रहरीक निर्वाचन सुरक्षाः मधेशमे अनुगमन आ समन्वयके लेल ..

  माघ २५ गतेजनकपुरधाम । अगामी फागुन २१ गते सम्पन्न होयवाला प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनक लेल मधेश प्रदेशक संवे..

14 घन्टा पहिले

महोत्तरीमे निर्वाचन सुरक्षा सम्बन्धी नीति–निर्देशन का..

  जलेश्वर, माघ २५ गते ।आगामी प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन–२०८२ के लक्ष्य कऽ जिल्ला महोत्तरीमे सुरक्षा परिचाल..

15 घन्टा पहिले

धनुषामे नढि़याके कटाई सँ आधा दर्जन सँ बेसी गोटे गम्भीर घ..

, माघ २५ गतेजनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाक लक्ष्मिनियाँ गाउँपालिका–१ अरेरवामे नढि़याके आक्रमण सँ आधा दर्जन सँ बेसी ..

15 घन्टा पहिले

‘धनुषा ३ मे आब टेस्टेड आ स्टन्टबाज नहि, जनताक सुख–दुःखमे ..

  ‘धनुषा ३ मे आब टेस्टेड आ स्टन्टबाज नहि, जनताक सुख–दुःखमे सदैव साथ देनिहार डा. राजीव झा केँ जितेनाइ समयक माँग ..

20 घन्टा पहिले

फुटपाथ अतिक्रमण विरुद्ध ३१५ हस्ताक्षर नगरप्रमुख केँ बु..

  जनकपुरधाम, २५ माघ ।जनकपुरधामक मुख्य सड़क आ बाजार क्षेत्रमे बढ़ैत फुटपाथ अतिक्रमण विरुद्ध पत्रकार ध्रुव झाक स..

21 घन्टा पहिले

नागरिक समाजका लागि अनुकुल वातावरणको अवस्था सम्बन्धमा व..

जनकपुरधाममाघ ७ गते ।मधेश प्रदेशमा नागरिक समाजका लागि अनुकूल वातावरणको अवस्था अनुगमन सम्बन्धमा प्रदेश स्तरीय वि..

19 दिन पहिले

कलाईडोस्कोप परियोजना मधेश प्रदेशको २५ स्थानीयतहमा संचा..

जनकपुरधाममाघ ७ गते । सबैका लागि यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य, अधिकार तथा न्यायप्रदान गर्ने उदेश्यले कलाईडोस्कोप कार..

19 दिन पहिले

जनकपुरमे लैंगिक न्यायमूलक पत्रकारिता कार्यशाला सम्पन्..

  जनकपुरधाम माघ ३ गते । लैंगिक न्यायपूर्ण समाज निर्माण करबाक लेल पत्रकार आ मिडियाक भूमिका मजबूत करबाक मुख्य उद्..

23 दिन पहिले

सहायता कक्षद्वारा २८ गोटे केँ आर्थिक सहयोग आ न्याय लेल प..

जनकपुरधाम पुस १६ गते । डिसीएद्वारा देल गेल आर्थिक सहयोग सँ अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) मधेस प्रदेश म..

1 महीना पहिले

मधेश प्रदेशका जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयहरू तथा स्थानीय..

जनकपुरधाम पुस ११ गते । स्वास्थ्य निर्देशनालयका निर्देशक सरोजचन्द्र न्यौपानेको अध्यक्षतामा २०२५ डिसेम्बर २६ मा..

1 महीना पहिले

मधेश प्रदेश सभाक नवनियुक्त सभामुख यादवद्वारा पदभार ग्र..

जनकपुरधाम पुस ७ गते ः मधेश प्रदेश सभाक नवनियुक्त सभामुख राम अशिष यादव पदभार ग्रहण केलैन अइछ । जनकपुरधामस्थित प्र..

2 महीना पहिले

धनुषामे नढि़याके कटाई सँ आधा दर्जन सँ बेसी गोटे गम्भीर घ..

, माघ २५ गतेजनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाक लक्ष्मिनियाँ गाउँपालिका–१ अरेरवामे नढि़याके आक्रमण सँ आधा दर्जन सँ बेसी ..

‘धनुषा ३ मे आब टेस्टेड आ स्टन्टबाज नहि, जनताक सुख–दुःखमे ..

  ‘धनुषा ३ मे आब टेस्टेड आ स्टन्टबाज नहि, जनताक सुख–दुःखमे सदैव साथ देनिहार डा. राजीव झा केँ जितेनाइ समयक माँग ..

फुटपाथ अतिक्रमण विरुद्ध ३१५ हस्ताक्षर नगरप्रमुख केँ बु..

  जनकपुरधाम, २५ माघ ।जनकपुरधामक मुख्य सड़क आ बाजार क्षेत्रमे बढ़ैत फुटपाथ अतिक्रमण विरुद्ध पत्रकार ध्रुव झाक स..

प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनः प्रत्यक्ष दिस ७० निर्वाचन..

  काठमाण्डू  माघ २३ गते । काठमाण्डू। आगामे फागुन २१ गते होयवाला प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन लेल प्रत्यक्ष दि..